Spanje maakt de sprong van lab naar fab en ontwikkelt zich tot een serieuze speler in het Europese landschap voor elektronica en halfgeleiders. De eerste stap is een onderbouwde locatiekeuze, waarbij complexe eisen rond regelgeving, energie en duurzaamheid worden vertaald naar heldere, uitvoerbare besluiten.
Locatiekeuze voor elektronica– en halfgeleiderfaciliteiten is allang niet meer alleen een technische afweging, het is een strategische beslissing. Duurzaamheidsdoelen, wet- en regelgeving, vergunningstrajecten en beperkingen rond energie, plus de timing van financiering, sturen het proces in hoge mate.
Tegen die achtergrond groeit Spanje uit tot een serieuze kandidaat binnen Europa. Tegelijkertijd is het voor veel internationale investeerders en exploitanten nog relatief onbekend terrein. Bij Deerns is het begeleiden van opdrachtgevers door deze complexiteit een essentieel onderdeel geworden van het mogelijk maken van succesvolle elektronicaprojecten.
Planning, financiering en risicogedreven keuzes
De Spaanse elektronicamarkt beweegt snel van onderzoeksomgevingen naar grootschalige industriële productie. Die lab-to-fab-transitie vraagt ervaring met cleanrooms, geavanceerde tools en grootschalige bedrijfsvoering.
In de vroege fase draaien elektronicaprojecten om 3 beslissingen die strak op elkaar moeten aansluiten:
- Samenhangende doorlooptijden: Vergunningen, ontwerpvolwassenheid, tool-inkoop en de bouwfasering moeten vanaf de start op elkaar worden afgestemd. Lange levertijden maken dat ontwerpkeuzes al vroeg vastliggen.
- Financiering bepaalt het ritme: Publiek gefinancierde projecten zijn gekoppeld aan harde mijlpalen. Een gemiste deadline kan direct kan de subsidiabiliteit in gevaar brengen of de haalbaarheid van het project.
- Verwachtings- en risicomanagement: Locatieonderzoek doorbreekt vaak aannames uit de eerste verkenning. Als risico’s te mitigeren zijn, worden oplossingen uitgewerkt met helderheid over kosten en restrisico. Als een locatie ongeschikt blijkt, voorkomt vroegtijdige transparantie grotere verliezen later en draagt dit bij aan vertrouwen in het proces.
Ook regionale dynamiek weegt mee. Minder dichtbevolkte regio’s bieden vaak snellere vergunningverlening en sterkere politieke incentives, terwijl grote stedelijke gebieden juist belangrijk blijven om schaars talent aan te trekken.
Regelgeving, vergunningen en vroeg zicht op risico’s
Vergunningen vormen in Spanje vaak de eerste grote bottleneck. Bouwvergunningen, milieuautorisaties en aansluitingen op nutsvoorzieningen moeten vroegtijdig op elkaar worden afgestemd, omdat vertragingen zowel de financiering als de oplevering kunnen ondermijnen. Dit is extra kritisch omdat veel Spaanse elektronicaprojecten leunen op Europese of publieke financieringsmechanismen, met strikte mijlpalen en vaste einddata.
4 aandachtspunten in de vroege fase zijn:
- nationale en regionale procedures en doorlooptijden
- milieubeperkingen rond grondgebruik en emissies
- eisen voor brandveiligheid en industriële compliance
- gemeentelijke interpretaties van het bestemmings- en omgevingsbeleid
Door deze randvoorwaarden vanaf het begin scherp in kaart te brengen, ontstaat een realistisch beeld of een locatie zowel de ambitie van het project als de timing van de financiering kan dragen.
Beschikbaarheid van elektriciteit als strategische randvoorwaarde
Vergeleken met veel andere Europese landen heeft Spanje relatief gunstige omstandigheden rond elektriciteitsbeschikbaarheid. Dat neemt het risico niet weg. Niet zozeer de totale capaciteit is het knelpunt, maar de timing. Het veiligstellen van de benodigde elektrische capaciteit kan, afhankelijk van locatie en netcondities, tot 2 jaar duren.
Voor elektronicafaciliteiten zijn toolkeuze, cleanroomontwerp en dimensionering van utilities sterk met elkaar verweven. Onzekerheid over elektriciteit kan daardoor doorwerken in het volledige programma en het risicoprofiel. Daarom beoordeelt Deerns de haalbaarheid van de stroomvoorziening al aan het begin van de locatieanalyse.
Ook waterbeschikbaarheid wordt meegenomen, al is dit voor de meeste elektronicafaciliteiten in Spanje zelden doorslaggevend. De focus ligt vrijwel altijd op elektriciteit als dominante nutsvoorzieningen.
Milieu- en locatiespecifieke technische randvoorwaarden
Elektronica- en halfgeleiderfaciliteiten zijn veel gevoeliger voor omgevingscondities dan de meeste industriële ontwikkelingen. Vroege identificatie van locatiegebonden risico’s is daarom bepalend voor zowel haalbaarheid als langetermijnprestaties.
3 kernonderwerpen zijn:
- Overstromingsrisico: Locaties worden getoetst op 100-jaar- en 500-jaar-scenario’s. Als er sprake is van overstromingsrisico kunnen vroege maatregelen zoals ophoging of een aangepaste lay-out een oplossing zijn, mits dit al in de haalbaarheidsfase wordt onderkend.
- Trillingen en elektromagnetische interferentie: Nabijheid van wegen, spoor of industriële buren kan toolprestaties beïnvloeden. Een eerste desktopanalyse classificeert het risico, waarna waar nodig verdiepende studies volgen.
- Geotechnische omstandigheden: Grondkwaliteit, draagvermogen en zettingsgedrag beïnvloeden het constructief ontwerp en de operationele stabiliteit. Vroege screening helpt om ongeschikte locaties af te vallen voordat grote investeringen worden gedaan.
Seveso-regelgeving en nabijheid van bebouwing
" Elektronicafaciliteiten overschrijden regelmatig chemische drempelwaarden onder de Seveso-regelgeving, waardoor zij als hoogrisico-installatie kunnen worden geclassificeerd.
Dat heeft directe gevolgen voor locatiekeuze, met name door eisen rond afstand tot woongebieden. Niet elke locatie is juridisch toegestaan, ook als deze technisch gezien passend lijkt.
Deerns beoordeelt chemische inventarissen vroegtijdig om vast te stellen of Seveso-drempels worden geraakt en welke veiligheidsafstanden vereist zijn.
Afvalmanagement voegt nog een extra laag toe. Gemeentelijke regels verschillen per regio, waardoor vroeg contact met lokale overheden essentieel is.
Haalbaarheid: greenfield versus brownfield
Steeds vaker onderzoeken opdrachtgevers in Spanje brownfield-opties of het inzetten van bestaande gebouwen om sneller te kunnen leveren. Dat kan snelheid opleveren, maar brengt aanvullende technische beperkingen met zich mee die zorgvuldig moeten worden getoetst.
3 cruciale aandachtspunten bij brownfield zijn:
- slab-to-slab-hoogtes (vaak 5-7 meter)
- vloerbelastbaarheid voor zware apparatuur
- structurele aanpasbaarheid en de mogelijkheid tot versterking
Als er grenzen worden gevonden, werkt Deerns samen met constructeurs om te bepalen of versterking of aanpassing haalbaar is, met een afweging tussen technische oplossing, kosten en risico.
Haalbaarheid als strategische versneller
" Locatiekeuze voor elektronicafaciliteiten in Spanje gaat niet meer alleen over beschikbare grond. Het gaat om het samenbrengen van regelgeving, energie, milieu, financiering en inkoop tot 1 samenhangende strategie.
Door vanaf de vroegste fase samen te werken, helpt Deerns om onzekerheid om te zetten in onderbouwde besluitvorming. Zo worden elektronicaprojecten in Spanje niet alleen technisch haalbaar, maar ook strategisch robuust, financierbaar en uitvoerbaar.
Vroege haalbaarheid, gebaseerd op lokale kennis en internationale ervaring, is de meest effectieve manier om risico’s te beperken en investeringen te beschermen.
Related thoughts
