Nu laboratoriumvereisten steeds complexer worden, integreert Deerns veiligheid, flexibiliteit en hoogwaardige installatietechniek al vanaf de eerste projectfases.
Laboratoria behoren tot de meest veeleisende omgevingen om goed te ontwerpen. Ze moeten wetenschappelijk onderzoek ondersteunen, gebruikers beschermen, voldoen aan strikte wetgeving en functioneel blijven naarmate onderzoeksmethoden, teams en technologieën zich ontwikkelen.
In Life Sciences worden klanten geconfronteerd met hogere kosten, netcongestie en stijgende energieprijzen, terwijl ze ook moeten inspelen op strengere en veranderende wetgeving en duurzaamheidseisen. In deze context gaat laboratoriumontwerp niet langer alleen om het inpassen van apparatuur in ruimten. Het is een strategisch vraagstuk geworden rond toekomstbestendigheid.
Bij Deerns begint laboratoriumontwerp met inzicht in zowel de huidige prestatiebehoeften als toekomstige veranderingen. Dat betekent niet alleen focussen op afzonderlijke componenten, maar ook op hoe indeling, werkstromen en technische systemen over de tijd samenwerken om processen te optimaliseren en doorlooptijden te verkorten. Dit is in de praktijk bepalend: wanneer flexibiliteit niet vroeg wordt ingebouwd, kunnen latere aanpassingen kostbaar en ingrijpend zijn en in actieve laboratoria zelfs leiden tot tijdelijke stilstand.
" De conceptuele aanpak van Deerns rust op twee verbonden pijlers: wetgeving en flexibiliteit.
Wetgeving en flexibiliteit als ontwerpfundament
Wetgeving wordt niet behandeld als een compliancecheck in een late fase, maar als fundament voor het ontwerpconcept zelf. Eisen aan de werkomgeving, veiligheidsregels en duurzaamheidseisen bepalen allemaal hoe een laboratorium van begin af aan gepland moet worden.
Tegelijkertijd is flexibiliteit essentieel. Afdelingen verschuiven, onderzoeksprioriteiten veranderen en ruimten worden gedurende de levensduur van een gebouw regelmatig opnieuw toegewezen aan andere gebruikers.
In plaats van te ontwerpen voor één directe configuratie werkt Deerns van generiek naar specifiek. Het doel is een herhaalbare basisstructuur te creëren die vervolgens voor elke klant en elk project verder kan worden uitgewerkt.
Deze aanpak biedt 4 kernvoordelen voor klanten:
- vroeg een veilige en conforme basis neerzetten
- indelingen creëren die toekomstige veranderingen kunnen opvangen
- de noodzaak van kostbare herontwerpen later voorkomen
- de operationele waarde op de lange termijn beschermen
Van generieke structuur naar projectspecifiek ontwerp
Een toekomstbestendig laboratorium vereist de juiste utilities in de juiste volgorde, met voldoende ingebedde logica in de basisstructuur om zowel huidig als toekomstig gebruik te ondersteunen. Hier voegt de ontwerpmethode van Deerns waarde toe. Door te werken met een 3D-bibliotheek van generieke laboratoriumcomponenten kan Deerns de onderliggende structuur snel en objectief vaststellen, waarna projectspecifieke verfijning volgt.
5 voordelen:
- generieke componenten maken het snel en duidelijk testen van opties mogelijk
- het ontwerp kan naar de aanbestedingsfase zonder vroegtijdig één productroute vast te leggen
- klanten krijgen een flexibeler inkoopproces
- snellere goedkeuring en betere afstemming tussen ontwerpbeslissingen en gebruikersverwachtingen
- Deerns is onafhankelijk en niet gebonden aan één leverancier van laboratoriummeubelen
" Het resultaat van projectspecifiek laboratoriumontwerp is een laboratoriumconcept dat helderder, meer adaptief en beter afgestemd is op waarde op de lange termijn.
De relatie tussen laboratoriumindeling en MEP-ontwerp
Een van de bepalende kenmerken van laboratoriumprojecten is de nauwe relatie tussen indeling en installatietechniek. In veel gebouwtypen kunnen technische systemen worden gecoördineerd rondom de architectuur.
" In laboratoria zijn indeling en installatietechniek vanaf het begin onlosmakelijk verbonden.
Een zuurkast is bijvoorbeeld niet alleen een indelingselement. Het heeft directe gevolgen voor de luchtbehoefte, de ventilatiecapaciteit en het bredere MEP-concept. Veel gewone laboratoriumfuncties verbruiken lucht of zijn afhankelijk van nauw gecontroleerde omgevingscondities vanwege veiligheids- en operationele eisen.
De mogelijkheid van Deerns om laboratoriumadviseurs, MEP-adviseurs en ingenieurspecialisten onder één dak samen te brengen, biedt klanten een meer samenhangende aanpak. In plaats van indeling en installatietechniek als parallelle trajecten te behandelen, kunnen ze als één geïntegreerd ontwerp worden uitgewerkt.
In de praktijk helpt integrale lab- en MEP-samenwerking klanten 4 essentiële vragen te beantwoorden:
- hoe veiligheidseisen invloed hebben op indelingsbeslissingen
- hoe toekomstige veranderingen zonder grote verstoring kunnen worden opgevangen
- hoe ventilatiebehoeften het ruimtelijk concept beïnvloeden
- hoe luchtintensieve laboratoriumapparatuur en specialistische apparatuur de utilities beïnvloeden
Ontwerpen voor automatisering zonder handmatig werk uit te sluiten
Automatisering verandert ook de laboratoriumomgeving ingrijpend. In diagnostiek en andere high-throughput-omgevingen worden taken die vroeger door medewerkers werden uitgevoerd steeds vaker overgenomen door robotsystemen. Automatisering elimineert echter niet de behoefte aan handmatig laboratoriumwerk. Veel omgevingen vereisen nog steeds voorbereiding, interventie en specialistische behandeling. De uitdaging is daarom niet om te ontwerpen voor het een of het ander, maar om laboratoria te creëren die beide kunnen ondersteunen.
Voor Deerns is vroege betrokkenheid essentieel. Het zorgt ervoor dat de juiste informatie op het juiste moment wordt verzameld. Niet elke beslissing heeft dezelfde urgentie. Meubelafwerkingen kunnen wachten tot latere fasen — maar specificaties voor ventilatie, trillingscriteria en andere specialistische technische eisen moeten vroeg vaststaan voor een efficiënt ontwerpproces.
Case study: Matrix Innovation – integrale aanpak voor laboratoriumontwerp
Het Matrix Innovation Center in Amsterdam illustreert de integrale aanpak die laboratoriumprojecten steeds vaker vereisen. Het project combineert laboratoriumplanning, installatietechniek en toekomstgericht engineering binnen een bredere visie op wetenschappelijke ontwikkeling en samenwerking.
Hier ontwerpen we veerkrachtige onderzoeksomgevingen
Laboratoriumontwerp wordt veeleisender, maar ook meer strategisch. Klanten hebben omgevingen nodig die veilig, conform, energiebewust en flexibel genoeg zijn om toekomstige veranderingen in onderzoek, gebruikers en technologie op te vangen.
Deerns reageert met een gestructureerde multidisciplinaire aanpak die laboratoriumindeling, MEP-expertise, eindgebruikersbetrokkenheid en gefaseerde besluitvorming al vanaf de eerste projectfases verbindt. In Life Sciences is dat wat een laboratorium verandert van een ingerichte ruimte in een toekomstbestendig laboratorium dat ook na oplevering blijft presteren.
